Η μάχη στα Κούναξα της Βαβυλώνας το 401 π.Χ. αποτελεί μια από τις πλέον κοσμοϊστορικές συγκρούσεις της παγκοσμίου ιστορίας. Παραλλήλως όμως αποτελεί και μια από τις μεγαλύτερες νίκες των Ελλήνων, εναντίον των Περσών. Είναι μια ιδιάζουσα μάχη, όπου τα ελληνικά στρατεύματα πέτυχαν δύο περίλαμπρες νίκες εναντίον των Περσών, μέσα στο κέντρο της αχανούς Περσικής Αυτοκρατορίας, χωρίς να πολεμήσουν!!!
Δεκατρείς χιλιάδες Έλληνες ανάμεσά τους 300 οπλίτες και 300 πελταστές Μεγαρείς με αρχηγό τον Πασίωνα, ξευτέλισαν μια αυτοκρατορία των εκατομμυρίων στρατιωτών, και απέδειξαν ότι η Περσική Αυτοκρατορία ήταν μια Αυτοκρατορία με γυάλινα πόδια.
Η νίκη των Ελλήνων στα Κούναξα, ήταν το πρώτο βήμα για την κατάκτηση της Ασίας. Αυτή η νίκη ενέπνευσε τον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος με 40.000 άνδρες, δηλαδή όσους υπαλλήλους έχει μία ΔΕΚΟ, κατόρθωσε να καταλύσει την Περσική Αυτοκρατορία.
ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ
Το 404 π.Χ. πέθανε ο βασιλιάς Δαρείος Β' και τον διαδέχθηκε στον θρόνο ο πρωτότοκος γιος του και νόμιμος διάδοχός του, Αρταξέρξης Β'. Όμως, ο μικρότερος αδελφός του, Κύρος ο Νεότερος, είχε την απαίτηση, (με την συμπαράσταση της μητέρας του Παρυσάτιδας), να ανέλθει αυτός στον Περσικό θρόνο, Ως δικαιολογία της απαιτήσεώς του, ήταν ότι, όταν γεννήθηκε ο Αρταξέρξης, ο πατέρας τους Δαρείος δεν ήταν βασιλιάς, ενώ όταν γεννήθηκε ο Κύρος, ο Δαρείος είχε γίνει βασιλιάς. Μάλιστα κατά την διάρκεια της στέψης του Αρταξέρξη, ο Κύρος, έκανε απόπειρα δολοφονίας εναντίον του. Συνελήφθη όμως, και καταδικάστηκε σε θάνατο. Μετά τη μεσολάβηση της μητέρας του αφέθηκε ελεύθερος και επέστρεψε στην σατραπεία του στις Σάρδεις.
Ο Κύρος δεν κάθισε με σταυρωμένα χέρια. Εντός των ορίων της σατραπείας του είχε συγκροτήσει κράτος εν κράτει και λειτουργούσε ως ανεξάρτητος ηγεμόνας. Από το καλοκαίρι του 403 π.Χ. στις Σάρδεις άρχισε πολεμικές προετοιμασίες για να εκδιώξει από τον βασιλικό θρόνο τον αδελφό του. Αρχικά στράφηκε προς τις Ελληνικές πόλεις της Ιωνίας, και διέταξε τους φρούραρχους να στρατολογήσουν όσο το δυνατόν περισσότερες στρατιωτικές δυνάμεις μπορούσαν. Ακολούθως απευθύνθηκε στους Σπαρτιάτες φίλους του, οι οποίοι του χρωστούσαν την νίκη τους στον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Αν ο Κύρος δεν τροφοδοτούσε τους Σπαρτιάτες με άφθονο χρήμα, ίσως να μην νικούσαν τους Αθηναίους. Τώρα οι Σπαρτιάτες έπρεπε να ξεπληρώσουν το χρέος τους. Έπρεπε να στρατολογήσουν όσους Έλληνες μισθοφόρους μπορούσαν. Η στρατολόγηση μισθοφόρων εκείνη την εποχή φάνταζε εύκολη υπόθεση, διότι η Ελλάδα εξήλθε καθημαγμένη και καταρρακωμένη από τον καταστρεπτικό εμφύλιο πόλεμο που διήρκεσε 27 χρόνια. Ο καταραμένος αυτός πόλεμος ήταν η καταστροφή της Ελλάδας. Είχε φθείρει σε μεγάλο βαθμό τις ζωτικές δυνάμεις του Ελληνισμού. Τα ήθη εξαχρειώθηκαν και εξαγριώθηκαν, διαχρονικές αξίες εκφυλίστηκαν και διασύρθηκαν, αρχές πατροπαράδοτες καταπατήθηκαν. Χιλιάδες άνδρες είχαν χάσει τις περιουσίες τους, τα χωράφια ήταν ακαλλιέργητα, η κτηνοτροφία ξεπατώθηκε, η φτώχια και η ανεργία δημιούργησε μια νέα τάξη ανθρώπων που το μόνο που γνώριζε ήταν να πολεμά. Και αυτοί ήταν οι μισθοφόροι.
Ο Σπαρτιάτης στρατηγός Κλέαρχος ανέλαβε να στρατολογήσει απ’ όλη την Ελλάδα, όσους περισσότερους άνδρες μπορούσε με την υπόσχεση ότι θα αμειβόταν πλουσιοπάροχα.
ΤΟ ΕΚΣΤΡΑΤΕΥΤΙΚΟ ΣΩΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Για την συγκρότηση του Ελληνικού εκστρατευτικού σώματος ο Κύρος κατέβαλε στον Κλέαρχο, ως προκαταβολή, 10.000 δαρεικούς, με την υπόσχεση ότι με τα συνολικά ποσά που θα λάμβαναν οι μισθοφόροι για τις υπηρεσίες τους, θα γινόντουσαν πάμπλουτοι. Με ένα τόσο ισχυρό δέλεαρ συγκεντρώθηκε ένα σώμα 13.000 μισθοφόρων ανδρών, οι οποίοι αποκλήθηκαν χάριν συντομίας «Μύριοι». Ήταν ένα εκλεκτό στρατιωτικό σώμα, αποτελούμενο από 11.500 οπλίτες, 1000 πελταστές, 500 ψιλούς, και ελάχιστους ιππείς, βετεράνους του καταστροφικού Πελοποννησιακού Πολέμου.
Με τους «Μύριους» στο πλευρό του και με 100.000 περίπου Πέρσες, ο Κύρος ξεκίνησε από τις Σάρδεις στις αρχές Μαρτίου του 401 π.Χ. την εκστρατεία του για την ανατροπή του αδελφού του. Το πρωί της 3ης Σεπτεμβρίου του 401 π.Χ. ο Κύρος με το στράτευμά του έφτασε στα Κούναξα, ένα προάστιο της Βαβυλώνας, το οποίο βρίσκεται ανάμεσα στους δυο μεγάλους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη, και μάλιστα στο σημείο που τα δύο ποτάμια πλησιάζουν περισσότερο το ένα το άλλο.
Τότε ένας από τους ανιχνευτές του Κύρου έφτασε καλπάζοντας και τον ενημέρωσε ότι ο στρατός του Αρταξέρξη έρχεται κατ’ επάνω του. Αμέσως δόθηκε το σύνθημα η στρατιά να λάβει θέση μάχης
ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΜΑΧΗ
Την κατάλληλη στιγμή, ο Κλέαρχος δίνει το σύνθημα «ΖΕΥΣ – ΣΩΤΗΡ- ΝΙΚΗ», το οποίο πέρασε από στόμα σε στόμα ως τον τελευταίο άνδρα. Οι Έλληνες με ταχύ βήμα ψάλλοντας τον πολεμικό παιάνα κινήθηκαν εναντίον των βαρβάρων. Μόλις πλησίασαν περισσότερο άρχισαν να αλαλάζουν και να κτυπούν τα δόρατα στις ασπίδες τους, παράγοντας έναν δαιμονικό θόρυβο. Οι Πέρσες έριχναν βέλη και δόρατα κατά των Ελλήνων. Όσο όμως τους πλησίαζε η Ελληνική φάλαγγα, οι Πέρσες πανικοβλήθηκαν βλέποντας ένα ανθρώπινο τείχος απ’ όπου προεξείχαν τα δόρατα να έρχεται εναντίον τους, πέταξαν τα όπλα τους και τράπηκαν σε φυγή.
Ακόμα και οι ηνίοχοι εγκατέλειψαν τα δρεπανοφόρα άρματα και έψαχναν που να κρυφτούν. Οι ίπποι των αρμάτων που έμειναν ακυβέρνητοι, αφήνιασαν και στράφηκαν εναντίον του περσικού πεζικού. Μερικά από αυτά στράφηκαν ανεξέλεγκτα και κατά των Ελλήνων. Οι Έλληνες ήταν προετοιμασμένοι για την αντιμετωπίσει των αρμάτων.
Άνοιγαν τους ζυγούς τους και τα άφηναν να περνούν ακίνδυνα ανάμεσά τους. Με τον τρόπο αυτό οι Έλληνες διέλυσαν την απέναντί τους εχθρική παράταξη με μοναδική απώλεια έναν τραυματία από βέλος!!!
Οι Έλληνες είναι πλέον νικητές και μάλιστα χωρίς να πολεμήσουν. Από την χαρά τους προελαύνουν και είναι βέβαιοι ότι αφού κατέρρευσε το αριστερό κέρας θα μαθευτεί σε όλους τους αντιμαχόμενους και είναι θέμα χρόνου οι στρατιώτες του Αρταξέρξη να παραδοθούν.
Την στιγμή που καταρρέει το δεξιό κέρας της περσικής φάλαγγας, ο Κύρος διακρίνει που βρίσκεται ο αδελφός του Αρταξέρξης. Ορμά κατ’ επάνω του με την σωματοφυλακή του, γίνεται μια μονομαχία μεταξύ των δύο αδελφών και κατορθώνει ο Κύρος να τραυματίσει τον Αρταξέρξη στο στέρνο. Μπαίνουν στην μέση οι σωματοφύλακές για να τον σώσουν γιατί ο Κύρος είναι έτοιμος να τον σκοτώσει. Κατορθώνουν να τον σώσουν και αιμόφυρτο τον οδηγούν στην σκηνή του. Εκεί μαθαίνει και τα μαντάτα ότι το αριστερό του κέρας κατέρρευσε. Αντιλαμβάνεται ότι όλα τελείωσαν η μάχη χάθηκε και σκέφθηκε να ζητήσει έλεος από τον Κύρο για να μην σκοτώσει αυτόν και την οικογένειά του.
ΤΟ ΑΠΡΟΟΠΤΟ ΓΡΑΦΕΙ ΙΣΤΟΡΙΑ
Όμως το απρόοπτο εισδύει παντού. Είναι αυτό που κυβερνάει την ιστορία. Ο Κύρος τολμηρός όπως ήτανε δεν φεύγει από την πρώτη γραμμή της μάχης. Τότε ένας από τους στρατιώτες του Αρταξέρξητου ρίχνει ένα ακόντιο και τον πετυχαίνει κοντά στο μάτι. Αρχίζει η αιμορραγία, ζαλίζεται και ένας δεύτερος τον κτυπάει με το ξίφος και του κόβει την αρτηρία στο πόδι. Πέφτει κάτω και πεθαίνει. Την ώρα που είναι νικητής. Με τον θάνατό του όμως νικητής είναι ο Αρταξέρξης.
Στο μεταξύ εντός του στρατοπέδου του Κύρου ξέσπασε μεγάλη μάχη μεταξύ των Ελλήνων φρουρών του στρατοπέδου και των ανδρών του Αρταξέρξη. Οι τελευταίοι αιχμαλώτισαν μάλιστα τη μία από τις δύο Ελληνίδες παλλακίδες του Κύρου. Η δεύτερη κατόρθωσε να ξεφύγει και γυμνή κατέφυγε στους Έλληνες φρουρούς και διεσώθη. Οι Έλληνες φρουροί άντεξαν για κάποια ώρα την εχθρική πίεση.
Από τον θάνατο του Κύρου αναθάρρησαν οι βάρβαροι, ανασυγκροτήθηκαν και επετέθησαν εναντίον της Ελληνικής φάλαγγας. Οι Έλληνες, όμως, τους περίμεναν. Έψαλαν τον παιάνα και εφόρμησαν εναντίον τους. Αυτή τη φορά οι βάρβαροι τράπηκαν σε φυγή ακόμα ενωρίτερα, καταδιωκόμενοι από τους Έλληνες. Ακόμα και το επίλεκτο περσικό ιππικό, ετράπη σε φυγή και δεν στάθηκε να αντιμετωπίσει την έφοδο των Ελλήνων πεζών! Παρ’ ότι οι Έλληνες νίκησαν ο θάνατος του Κύρου ισοδυναμούσε με ήττα. Ήδη οι στρατιώτες του Κύρου άρχισαν να προσκυνούν τον Αρταξέρξη και να τον αναγνωρίζουν ως ηγεμόνα τους.
Οι νικητές Έλληνες έπρεπε να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Ήταν η επιστροφή των νικημένων νικητών!!!!
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Διόδωρος «Ιστορική Βιβλιοθήκη»
Ξενοφών «Κύρου Ανάβασις»
Πλούταρχος «Βίοι Παράλληλοι -Αρταξέρξης»
Εγκυκλοπαίδεια ΠΑΠΥΡΟΣ
Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό ΗΛΙΟΥ
«Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» Εκδοτική Αθηνών
Γράφει ο Σπίνος Κωνσταντίνος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου