29 Ιανουαρίου 1941. Ημέρα Εθνικής Μνήμης

Γράφει ο
Γεράσιμος Μεταξάς

Η 29^η Ιανουαρίου 1941, ημέρα Τετάρτη αποτελεί μια ξεχωριστή ημερομηνία, διότι την 6^ην πρωινήν άφησε την τελευταία του πνοή ο Ιωάννης Μεταξάς, ο Πρωθυπουργός της Νίκης. Με όλον τον προσήκοντα σεβασμό εις τη μνήμη του θα αναφερθώ συνοπτικά σε συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα που διέκριναν τον άνδρα ως ηγέτη.
Η αιφνίδια θλιβερή είδηση του θανάτου του διαχέεται σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Η Ελλάς συγκλονίζεται!! Ο Εθνικός Κυβερνήτης αποθνήσκει εν μέσω της εξελίξεως του ελληνο ιταλικού πολέμου. Έχει όμως ήδη περάσει στις κορυφές της ενδόξου ιστορίας του πολυπαθούς ελληνικού έθνους, διότι μόνος του απέρριψε το ιταμό
τελεσίγραφο των Ιταλών με την ιστορική, καταλυτική απάντηση του «Et alors c’est la guerre!» το γνωστό ΟΧΙ του Μεταξά. Μες στο σκοτάδι της νύκτας ο ήρεμος και σεβάσμιος, αλλά υπερήφανος γέρων δεν δίστασε ούτε επί στιγμή να επιλέξει για την πατρίδα του την οδό της θυσίας, αντί της ατιμώσεως. Δεν ήταν μια απόφαση εν βρασμώ ψυχής και αιφνιδιασμού, όπως υπαινίσσονται κάποιο όψιμοι ιστορικοί, αλλά μια συνειδητή απόφαση που είχε ληφθεί από τον Σεπτέμβριο 1939, όπως μνημονεύεται και εις το βιβλίο του Ναυάρχου Δημητρίου Φωκά «Το Πολεμικό Ναυτικό κατά τον 2^ον Παγκόσμιο Πόλεμο».
Ο θάνατος του Μεταξά ήρθε να επισφραγίσει την πολυκύμαντη και επική διαδρομή της ζωής του, που την διέκρινε η στρατιωτική του ευφυΐα, η βαθύτατη γνώση και εμπειρία διαχειρίσεως πολεμικών επιχειρήσεων. Ως καλός μελετητής του παρελθόντος έτρεφε μέγιστο σεβασμό στις διαχρονικής ιστορίας αρχές και παραδόσεις του έθνους και απέδειξε με την προβλεψιμότητα του την ικανότητα προσαρμογής εις την πραγματικότητα της εποχής για την ασφάλεια και το μέλλον της πατρίδος. Με το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου κατάφερε μέσα σε μια 4ετία να στήσει μια οργανωμένη, πειθαρχημένη πολιτεία με αξιόπιστο ένοπλο δυναμικό, έτοιμο να υπερασπιστεί τα πάτρια εδάφη. Ξεφυλλίζοντας τις σελίδες της ιστορίας, σπανίως συναντά κανείς μεγάλους ηγέτες να έχουν την παρόμοια εύνοια τύχης με τον Μεταξά. Με  αρωγό την βαθειά χριστιανική πίστη του πραγματοποίησε κατά τη διάρκεια της ζωής του τρία οράματά του. Έθεσε τα θεμέλια ενός σύγχρονου αρραγούς κράτους,  είδε τους Έλληνες μονιασμένους να πολεμούν εναντίον του εχθρού και έπεσε αήττητος επί των επάλξεων κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η γενιά του 40 που γνώρισε, έζησε, πίστεψε και έκλαψε τον άνδρα τον ησπάσθη ως πραγματικό πατέρα και ταγό. Η δική μας γενιά οφείλει να τιμά τη μνήμη του.
Δικής του εμπνεύσεως αποτελεί το επιτελικό σχέδιο το οποίο εφήρμοσε και απέκρουσε την επίθεση  το οποίο έτυχε διεθνούς αναγνωρίσεως και έμεινε γνωστό ως Στρατήγημα Μεταξά. Μετά τον πόλεμο έγινε αντικείμενο μελέτης στην στρατιωτική ακαδημία της Αγγλίας Royal Military Academy Sandhurst). Η σπουδαιότης του στρατηγήματος έγκειται εις την σύλληψη και εκτέλεση ενός αμυντικού blitzkrieg (κεραυνοβόλος πόλεμος τον οποίο πρωτοεφήρμοσε ο γερμανός στρατηγός Hans Guterman στο 2^ο παγκόσμιο πόλεμο).
Βάσει των αρχείων του Γενικού Επιτελείου Στρατού και του προσωπικού του ημερολογίου, το Στρατήγημα Μεταξά, είχε τρεις στόχους:
ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ: Ο Μεταξάς μιμούμενος, τον πανούργο Οδυσσέα, κατάφερε να περάσει δια των μυστικών υπηρεσιών του Σπύρου Παξινού (αξιωματικός της Γενικής Ασφάλειας 1936-1941) στους Ιταλούς και ξένους πράκτορες ότι η Ελλάς είναι ανέτοιμη για πόλεμο. Ακόμη και μετά τον τορπιλισμό της «Έλλης» κράτησε, ως επτασφράγιστο μυστικό, την ταυτότητα του ιταλικού υποβρυχίου, για να μην προκαλέσει πολεμικό επεισόδιο. Όταν τις  παραμονές του πολέμου, την 26^ην Οκτωβρίου, παραβρέθηκε  στη  δεξίωση της ιταλικής πρεσβείας που εδόθη προς την τιμή του υιού του Puccini, προσποιήθηκε τελεία άγνοια επί των τεκταινομένων, λίγες ώρες προ της επιθέσεως.
Η ΕΚ ΠΡΟΘΕΣΕΩΣ ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΟΧΥΡΩΣΗ: Παρά τη συστηματική οργάνωση του στρατεύματος και ενίσχυση όλων των όπλων, την κατασκευή των οχυρωματικών έργων εις τα ελληνο-βουλγαρικά σύνορα (οχυρά Ρούπελ-Γραμμή Μεταξά 1937-1938) άφησε επίτηδες αφρούρητα τα ελληνο-αλβανικά σύνορα, παρά τις συνεχείς οχλήσεις του Γενικού Επιτελείου. Ο Μεταξάς αρνείται στον Αρχιστράτηγο Παπάγο την επιστράτευση τριών ηλικιών για την ενίσχυση των μονάδων προκαλύψεως λέγοντας: «Άκουσε, Αλέκο, οι Ιταλοί εν καιρώ ειρήνης έχουν ήδη έξι μεραρχίες στην Αλβανία, μπορούν εύκολα να τις δεκαπλασιάσουν με τον στρατό που διαθέτουν.» Εις νέα μετέπειτα έκκληση του Αρχιστρατήγου (21-8-1940) ο Μεταξάς αρνείται εκ νέου παρ’ ότι ο Παπάγος απειλεί με παραίτηση. Γεγονός είναι ότι ο ίδιος ήταν σε μυστικές διαβουλεύσεις με τους άξιους Υποστράτηγο Κατσιμήτρο και Συνταγματάρχη Δαβάκη, οι οποίοι τον είχαν διαβεβαιώσει ότι θα κρατούσαν πάση θυσία το μέτωπο μέχρι να φθάσουν οι ενισχύσεις, όπερ και έπραξαν οι ηρωικοί αξιωματικοί του Ελληνικού Στρατού.
ΜΥΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ: Δια μυστικών προσωπικών προσκλήσεων έλαβαν οι έφεδροι αξιωματικοί έξι μήνες προ του πολέμου και οι επίστρατοι των κλάσεων στρατιώτες, γνώριζαν 2 μήνες νωρίτερα τα στρατιωτικά έμπεδα που θα παρουσιάζονταν μόλις θα κτυπούσαν οι σειρήνες. Με τον τρόπο αυτό επετεύχθη η ταχεία μετάβαση στα ελληνο-αλβανικά σύνορα 250.000 στρατιωτών.
Ολοκληρώνοντας το Στρατήγημά γράφει εξουθενωμένος ο Μεταξάς στο ημερολόγιό του: «Νυν υπέρ πάντων ο αγών!» εξωτερικεύοντας την ενδόμυχο αγωνία του για την επιτυχία του σχεδίου του, έχοντας πλήρη επίγνωση της ευθύνης που έφερε.  Ο ΑΓΕΝ Ναύαρχος Αλέξανδρος Σακελλαρίου εις τα πρακτικά του πολεμικού ναυτικού συμβουλίου σημειώνει τα λόγια του Μεταξά «Εάν κατορθώσουμε να κρατήσουμε το μέτωπο 15 ημέρες, μέχρι να φθάσουν οι ενισχύσεις μας, κερδίσαμε τον πόλεμο.»
Ασφαλώς οι μάχες κερδίζονται στα πολεμικά πεδία, αλλά όχι χωρίς προσχεδιασμό, όπως προσπαθούν να μας πείσουν οι αρνητές του έπους. Σε μια εκπομπή ιστορικού περιεχομένου ελέχθη ότι νικηφόρος παράγοντα
Η 29^η Ιανουαρίου 1941, ημέρα Τετάρτη αποτελεί μια ξεχωριστή ημερομηνία, διότι την 6^ην πρωινήν άφησε την τελευταία του πνοή ο Ιωάννης Μεταξάς, ο Πρωθυπουργός της Νίκης. Με όλον τον προσήκοντα σεβασμό εις τη μνήμη του θα αναφερθώ συνοπτικά σε συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα που διέκριναν τον άνδρα ως ηγέτη.
Η αιφνίδια θλιβερή είδηση του θανάτου του διαχέεται σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Η Ελλάς συγκλονίζεται!! Ο Εθνικός Κυβερνήτης αποθνήσκει εν μέσω της εξελίξεως του ελληνο ιταλικού πολέμου. Έχει όμως ήδη περάσει στις κορυφές της ενδόξου ιστορίας του πολυπαθούς ελληνικού έθνους, διότι μόνος του απέρριψε το ιταμό τελεσίγραφο των Ιταλών με την ιστορική, καταλυτική απάντηση του «Et alors c’est la guerre!» το γνωστό ΟΧΙ του Μεταξά. Μες στο σκοτάδι της νύκτας ο ήρεμος και σεβάσμιος, αλλά υπερήφανος γέρων δεν δίστασε ούτε επί στιγμή να επιλέξει για την πατρίδα του την οδό της θυσίας, αντί της ατιμώσεως. Δεν ήταν μια απόφαση εν βρασμώ ψυχής και αιφνιδιασμού, όπως υπαινίσσονται κάποιο όψιμοι ιστορικοί, αλλά μια συνειδητή απόφαση που είχε ληφθεί από τον Σεπτέμβριο 1939, όπως μνημονεύεται και εις το βιβλίο του Ναυάρχου Δημητρίου Φωκά «Το Πολεμικό Ναυτικό κατά τον 2^ον Παγκόσμιο Πόλεμο».
Ο θάνατος του Μεταξά ήρθε να επισφραγίσει την πολυκύμαντη και επική διαδρομή της ζωής του, που την διέκρινε η στρατιωτική του ευφυΐα, η βαθύτατη γνώση και εμπειρία διαχειρίσεως πολεμικών επιχειρήσεων. Ως καλός μελετητής του παρελθόντος έτρεφε μέγιστο σεβασμό στις διαχρονικής ιστορίας αρχές και παραδόσεις του έθνους και απέδειξε με την προβλεψιμότητα του την ικανότητα προσαρμογής εις την πραγματικότητα της εποχής για την ασφάλεια και το μέλλον της πατρίδος. Με το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου κατάφερε μέσα σε μια 4ετία να στήσει μια οργανωμένη, πειθαρχημένη πολιτεία με αξιόπιστο ένοπλο δυναμικό, έτοιμο να υπερασπιστεί τα πάτρια εδάφη. Ξεφυλλίζοντας τις σελίδες της ιστορίας, σπανίως συναντά κανείς μεγάλους ηγέτες να έχουν την παρόμοια εύνοια τύχης με τον Μεταξά. Με  αρωγό την βαθειά χριστιανική πίστη του πραγματοποίησε κατά τη διάρκεια της ζωής του τρία οράματά του. Έθεσε τα θεμέλια ενός σύγχρονου αρραγούς κράτους,  είδε τους Έλληνες μονιασμένους να πολεμούν εναντίον του εχθρού και έπεσε αήττητος επί των επάλξεων κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η γενιά του 40 που γνώρισε, έζησε, πίστεψε και έκλαψε τον άνδρα τον ησπάσθη ως πραγματικό πατέρα και ταγό. Η δική μας γενιά οφείλει να τιμά τη μνήμη του.
Δικής του εμπνεύσεως αποτελεί το επιτελικό σχέδιο το οποίο εφήρμοσε και απέκρουσε την επίθεση  το οποίο έτυχε διεθνούς αναγνωρίσεως και έμεινε γνωστό ως Στρατήγημα Μεταξά. Μετά τον πόλεμο έγινε αντικείμενο μελέτης στην στρατιωτική ακαδημία της Αγγλίας Royal Military Academy Sandhurst). Η σπουδαιότης του στρατηγήματος έγκειται εις την σύλληψη και εκτέλεση ενός αμυντικού blitzkrieg (κεραυνοβόλος πόλεμος τον οποίο πρωτοεφήρμοσε ο γερμανός στρατηγός Hans Guterman στο 2^ο παγκόσμιο πόλεμο).
Βάσει των αρχείων του Γενικού Επιτελείου Στρατού και του προσωπικού του ημερολογίου, το Στρατήγημα Μεταξά, είχε τρεις στόχους:
ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ: Ο Μεταξάς μιμούμενος, τον πανούργο Οδυσσέα, κατάφερε να περάσει δια των μυστικών υπηρεσιών του Σπύρου Παξινού (αξιωματικός της Γενικής Ασφάλειας 1936-1941) στους Ιταλούς και ξένους πράκτορες ότι η Ελλάς είναι ανέτοιμη για πόλεμο. Ακόμη και μετά τον τορπιλισμό της «Έλλης» κράτησε, ως επτασφράγιστο μυστικό, την ταυτότητα του ιταλικού υποβρυχίου, για να μην προκαλέσει πολεμικό επεισόδιο. Όταν τις  παραμονές του πολέμου, την 26^ην Οκτωβρίου, παραβρέθηκε  στη  δεξίωση της ιταλικής πρεσβείας που εδόθη προς την τιμή του υιού του Puccini, προσποιήθηκε τελεία άγνοια επί των τεκταινομένων, λίγες ώρες προ της επιθέσεως.
Η ΕΚ ΠΡΟΘΕΣΕΩΣ ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΟΧΥΡΩΣΗ: Παρά τη συστηματική οργάνωση του στρατεύματος και ενίσχυση όλων των όπλων, την κατασκευή των οχυρωματικών έργων εις τα ελληνο-βουλγαρικά σύνορα (οχυρά Ρούπελ-Γραμμή Μεταξά 1937-1938) άφησε επίτηδες αφρούρητα τα ελληνο-αλβανικά σύνορα, παρά τις συνεχείς οχλήσεις του Γενικού Επιτελείου. Ο Μεταξάς αρνείται στον Αρχιστράτηγο Παπάγο την επιστράτευση τριών ηλικιών για την ενίσχυση των μονάδων προκαλύψεως λέγοντας: «Άκουσε, Αλέκο, οι Ιταλοί εν καιρώ ειρήνης έχουν ήδη έξι μεραρχίες στην Αλβανία, μπορούν εύκολα να τις δεκαπλασιάσουν με τον στρατό που διαθέτουν.» Εις νέα μετέπειτα έκκληση του Αρχιστρατήγου (21-8-1940) ο Μεταξάς αρνείται εκ νέου παρ’ ότι ο Παπάγος απειλεί με παραίτηση. Γεγονός είναι ότι ο ίδιος ήταν σε μυστικές διαβουλεύσεις με τους άξιους Υποστράτηγο Κατσιμήτρο και Συνταγματάρχη Δαβάκη, οι οποίοι τον είχαν διαβεβαιώσει ότι θα κρατούσαν πάση θυσία το μέτωπο μέχρι να φθάσουν οι ενισχύσεις, όπερ και έπραξαν οι ηρωικοί αξιωματικοί του Ελληνικού Στρατού.
ΜΥΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ: Δια μυστικών προσωπικών προσκλήσεων έλαβαν οι έφεδροι αξιωματικοί έξι μήνες προ του πολέμου και οι επίστρατοι των κλάσεων στρατιώτες, γνώριζαν 2 μήνες νωρίτερα τα στρατιωτικά έμπεδα που θα παρουσιάζονταν μόλις θα κτυπούσαν οι σειρήνες. Με τον τρόπο αυτό επετεύχθη η ταχεία μετάβαση στα ελληνο-αλβανικά σύνορα 250.000 στρατιωτών.
Ολοκληρώνοντας το Στρατήγημά γράφει εξουθενωμένος ο Μεταξάς στο ημερολόγιό του: «Νυν υπέρ πάντων ο αγών!» εξωτερικεύοντας την ενδόμυχο αγωνία του για την επιτυχία του σχεδίου του, έχοντας πλήρη επίγνωση της ευθύνης που έφερε.  Ο ΑΓΕΝ Ναύαρχος Αλέξανδρος Σακελλαρίου εις τα πρακτικά του πολεμικού ναυτικού συμβουλίου σημειώνει τα λόγια του Μεταξά «Εάν κατορθώσουμε να κρατήσουμε το μέτωπο 15 ημέρες, μέχρι να φθάσουν οι ενισχύσεις μας, κερδίσαμε τον πόλεμο.»
Ασφαλώς οι μάχες κερδίζονται στα πολεμικά πεδία, αλλά όχι χωρίς προσχεδιασμό, όπως προσπαθούν να μας πείσουν οι αρνητές του έπους. Σε μια εκπομπή ιστορικού περιεχομένου ελέχθη ότι νικηφόρος παράγοντας υπήρξαν οι φθινοπωρινές βροχές που έκαναν λάσπη το χώμα, φούσκωσαν τα νερά του ποταμού Καλαμά με αποτέλεσμα τα ιταλικά στρατεύματα να μην μπορούν να προσπεράσουν τα «αφύλακτα» σύνορά μας.
 Το άρθρο αυτό αφιερώνεται στη σύγχρονη νεολαία που παραμένει εγκληματικά απληροφόρητη για το έπος του 40 και το ΟΧΙ του Μεταξά. Ο Πλούταρχος γράφει: «Ευτυχείς είναι οι λαοί που γνωρίζουν την ιστορία τους. Αλλοίμονο στους λαούς που τη λησμονούν. Κάποτε θα χαθούν από προσώπου γης.» 
Τελειώνω με την ελπιδοφόρο μνεία του Σαράντου Καργάκου: «Τα κλαδιά πρέπει τις ρίζες να θυμούνται, γιατί αν οι ρίζες μαραθούν κι εκείνα θα χαθούνε!»

gerasimos.metaxas@hotmail.com
(Από την εφημερίδα ΕΣΤΙΑ)
ς υπήρξαν οι φθινοπωρινές βροχές που έκαναν λάσπη το χώμα, φούσκωσαν τα νερά του ποταμού Καλαμά με αποτέλεσμα τα ιταλικά στρατεύματα να μην μπορούν να προσπεράσουν τα «αφύλακτα» σύνορά μας.
 Το άρθρο αυτό αφιερώνεται στη σύγχρονη νεολαία που παραμένει εγκληματικά απληροφόρητη για το έπος του 40 και το ΟΧΙ του Μεταξά. Ο Πλούταρχος γράφει: «Ευτυχείς είναι οι λαοί που γνωρίζουν την ιστορία τους. Αλλοίμονο στους λαούς που τη λησμονούν. Κάποτε θα χαθούν από προσώπου γης.» 
Τελειώνω με την ελπιδοφόρο μνεία του Σαράντου Καργάκου: «Τα κλαδιά πρέπει τις ρίζες να θυμούνται, γιατί αν οι ρίζες μαραθούν κι εκείνα θα χαθούνε!»

gerasimos.metaxas@hotmail.com
(Από την εφημερίδα ΕΣΤΙΑ)