Γράφει ο Σπίνος Κωνσταντίνος
Το 469 π.Χ γίνεται ένα σημαντικό γεγονός. Εκλέγεται άρχοντας των Αθηνών ο Περικλής, πολιτικός που είχε ένα όραμα. Να κάνει την Αθήνα Πρωτεύουσα του Κόσμου. Ένα όραμα που ήταν δύσκολη η πραγμάτωσή του γιατί είχε να κυβερνήσει ένα ανήσυχο συχνά άστατο και πάντα εριστικό όχλο.
Τον 5ο αιώνα π.Χ. υπό την αρχηγία του Περικλή η πόλη των Αθηνών αναπτύσσεται ραγδαία. Η πόλη της Θεάς Αθηνάς θα γνωρίσει την μεγαλύτερη δόξα που θα γνώριζε ποτέ ελληνική πόλη!
Ο Περικλής, είναι αυτός που με την πολιτική του οδήγησε την Αθήνα στον χρυσό αιώνα της άμεσης δημοκρατίας, των γραμμάτων, των τεχνών και του πολιτισμού,
ΕΔΡΑΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Ο Περικλής υπήρξε μέγας υποστηρικτής της δημοκρατίας και της ελευθερίας του λόγου. Ως ηγέτης των Αθηνών, με μία σειρά νόμων, υποστήριξε τις λαϊκές μάζες και τις βοήθησε να αποκτήσουν περισσότερα δικαιώματα (π.χ, θέσπισε τη «μισθοφορία» πληρωμή των φτωχότερων πολιτών για τη συμμετοχή τους στα κοινά). Οι βασικές αρχές της Δημοκρατίας διατυπώθηκαν από τον Περικλή στον «Επιτάφιο», ένα αγλάισμα της Δημοκρατίας , που έχει
διασώσει ο Θουκυδίδης. (Ιστορία Β. 37-38), όπου ο Περικλής απευθυνόμενος στον λαό της Αθήνας, λέει:«Το πολίτευμά μας λέγεται Δημοκρατία, επειδή την εξουσία δεν την ασκούν λίγοι πολίτες, αλλά όλος ο λαός. Όλοι οι πολίτες είναι ίσοι μπροστά στον νόμο για τις ιδιωτικές τους διαφορές.
Για τα δημόσια αξιώματα προτιμώνται εκείνοι που είναι ικανοί και τα αξίζουν και όχι εκείνοι που ανήκουν σε μια ορισμένη τάξη. Κανείς, αν τύχει και δεν έχει κοινωνική θέση ή αν είναι φτωχός, δεν εμποδίζεται γι’ αυτό να υπηρετήσει την πολιτεία, αν έχει κάτι άξιο να προσφέρει.
Στη δημόσια ζωή μας είμαστε ελεύθεροι, αλλά και στις καθημερινές μας σχέσεις δεν υποβλέπομε ο ένας τον άλλο, δεν θυμώνουμε με τον γείτονά μας αν διασκεδάζει, και δεν του δείχνομε όψη πειραγμένου που, αν ίσως δεν τον βλάφτει, όμως τον στενοχωρεί.
Αν, ωστόσο, η αυστηρότητα λείπει από την καθημερινή μας ζωή, στα δημόσια πράγματα από εσωτερικό σεβασμό, δεν παρανομούμε.
Σεβόμαστε τους άρχοντες, πειθαρχούμε στους νόμους, και, μάλιστα, σε όσους έχουν γίνει για να προστατεύουν τους αδυνάτους και όσους που, αν και άγραφοι, είναι ντροπή να τους παραβαίνει κανείς».
Στα χρόνια της διακυβέρνησής του, η εξουσία της πόλης πέρασε ολοκληρωτικά στα χέρια του λαού. Οι πολίτες ήταν υπεύθυνοι για την πιστή τήρηση των νόμων. Βασικό χαρακτηριστικό του δημοκρατικού πολιτεύματος είναι η ελευθερία που προσδιορίζεται από το νόμο και η αξιοπρέπεια του Αθηναίου πολίτη.
Όλοι οι Αθηναίοι πολίτες που είχαν πλήρη πολιτικά δικαιώματα, συγκροτούσαν την Εκκλησία του Δήμου. Ήταν ένα σπουδαίο σώμα, όπου οι πολίτες συνεδρίαζαν και έπαιρναν αποφάσεις για σημαντικά θέματα που αφορούσαν την πόλη. Η Εκκλησία του Δήμου είχε σπουδαίες δικαιοδοσίες: Ψήφιζε τους νόμους, αποφάσιζε για κήρυξη πολέμου ή για σύναψη ειρήνης. εξέλεγε ορισμένους άρχοντες, καθόριζε την εξωτερική και αμυντική πολιτική του αθηναϊκού κράτους.
Η βουλή των πεντακοσίων ήταν το σώμα των αντιπροσώπων του λαού που συμμετείχε στη διακυβέρνηση του κράτους.
ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
Ο Περικλής υπήρξε μέγας προστάτης των τεχνών και των γραμμάτων. Επί των ημερών του η Αθήνα κατέστη το αδιαφιλονίκητο κέντρο του πνεύματος, συγκεντρώνοντας τους σπουδαιότερους φιλοσόφους και παιδαγωγούς της Ελλάδας, καθώς όλοι ήθελαν τώρα να διδάξουν στη λαμπρή μητρόπολη της Μεσογείου. Ήταν η εποχή που η σκέψη ο λόγος οι τέχνες, και προ πάντων το θέατρο φθάνουν σε τόσο υψηλό επίπεδο που μας προκαλούν τον θαυμασμό. Το θέατρο ιδίως δεν τέρπει μόνο αλλά διαπαιδαγωγεί τους ελεύθερους Αθηναίους, αλλά και τους δούλους που παρακολουθούν και αυτοί, τις αριστουργηματικές τραγωδίες και τις κωμωδίες. Ενώ η τραγωδία εξύψωσε το πνευματικό επίπεδο του λαού, η κωμωδία μαστίγωνε αλύπητα τις διαστροφές και τις βρομερότητες τις πολιτικής. Από τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. οι μουσικοί αγώνες τελούνταν στο Ωδείο που ίδρυσε ο Περικλής στην Ακρόπολη.
Ρήτορες γοήτευαν το κοινό, αρχιτέκτονες κατασκεύαζαν θαύματα, γλύπτες και ζωγράφοι ίδρυαν εργαστήρια και συγγραφείς και ποιητές (μεγέθους Σοφοκλή και Ευριπίδη) έγραφαν τις διαχρονικές τραγωδίες τους, κάνοντας το θέατρο την αγαπημένη ψυχαγωγία όλων. Την ίδια περίοδο θα ζήσουν πολλοί κορυφαίοι Έλληνες, ο Σωκράτης ο μέγας τραγωδός Σοφοκλής (496 – 406 π.Χ.), ο απαράμιλλος Ευριπίδης (480 – 406 π.Χ.), ο κορυφαίος Ιστορικός Θουκυδίδης (460 – 395 π.Χ.), ο αξεπέραστος κωμικός ποιητής Αριστοφάνης (450 – 380 π.Χ.) και πολλοί - πολλοί άλλοι. Ήταν τότε που οι Έλληνες και ιδίως οι Αθηναίοι άνοιξαν τα μάτια των ανθρώπων και άλλαξαν την όψη του κόσμου. Γιατί έπλασαν ένα ιδανικό ζωής που μένει αιώνιος φάρος για την ανθρωπότητα, κυρίως γιατί οι Έλληνες δίδαξαν τους ανθρώπους πώς να ζουν.
Επί των ημερών του, παρά το μεγάλο, οικοδομήθηκαν τεράστια έργα, που και τα ερείπιά τους ακόμα και σήμερα μας προκαλούν δέος. Ο Παρθενών, το Ερεχθείο, οι ανδριάντες, η Βουλή, ο Άρειος Πάγος, το Θέατρο, άλλαξαν ριζικά την εικόνα της πόλης και την ιστορία, όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και ολόκληρου του κόσμου. Η πόλη της θεάς Αθηνάς, έγινε το καύχημα της Ελλάδος.
Την διεύθυνση για την κατασκευή των καλλιτεχνημάτων ανέθεσε στον σπουδαίο Φειδία, υπό την επίβλεψη του οποίου χτίστηκε ο Παρθενώνας, σύμφωνα με τον σχεδιασμό των Ικτίνου και Καλλικράτη, ενώ τα Προπύλαια της Ακρόπολης ήταν έργο του Μνησικλή. Τόσο τίμιος ήταν ο Περικλής στην διαχείριση του δημοσίου χρήματος ώστε αν και διαχειρίστηκε πακτωλούς χρημάτων δεν είχε αυξήσει την περιουσία του ούτε κατά μία δραχμή.
ΤΟ ΚΑΤΑ ΘΑΛΑΣΣΑΝ ΚΡΑΤΟΣ
Ο Περικλής δεν ήταν μόνο εξαίρετος πολιτικός υπήρξε οραματιστής με μεγάλη αγάπη προς την θάλασσα, γι’ αυτό και είδε με το διαυγές του πνεύμα πως η Αθήνα θα μεγαλουργούσε μόνο αν κυριαρχούσε στις θάλασσες. Συμπλήρωσε και ανέπτυξε το θαυμαστό ναυτικό οικοδόμημα που είχαν δημιουργήσει οι Πεισίστρατος, ο Θεμιστοκλής και ο Κίμων. Όμως για να κάνει την Αθήνα θαλασσοκράτειρα δεν χρειαζόταν μόνο ένα ισχυρό στόλο, αλλά και μια ναυτική πολιτική, όμοια που δεν είχε γνωρίσει ο τότε κόσμος.
Για να στηρίξει την θαλασσοκρατία δημιούργησε αποικίες και ναυτικές βάσεις από τις οποίες εξορμούσαν οι Αθηναϊκές τριήρεις κι εξασφάλιζαν την ελευθερία των θαλασσών. Ήταν τότε που οι Φοίνικες, οι Πέρσες και οι πειρατές εξαφανίσθηκαν από τα πέλαγα.
Αλλά για την επιτυχία του μεγάλου σκοπού του, δηλαδή την δημιουργία θαλασσοκρατίας και την διακίνηση των αγαθών, το Άστυ χρειαζόταν ένα ανάλογο λιμάνι. Ξόδεψε πολλά χρήματα και έκανε τον Πειραιά το μεγαλύτερο λιμάνι της εποχής του. Έτσι η Αθήνα έγινε «Βασίλισσα της θάλασσας» και το Αιγαίο, «Θάλασσα Αθηναϊκή».
Χάρη στην ναυτική δύναμη των Αθηναίων το 450 π.Χ. η πολιτική του Περικλή είχε φτάσει σε παγκόσμια ακμή, που την στήριξε ο στόλος. Η δραχμή με την χαρακτηριστική κουκουβάγια, γίνεται τον 5ο αιώνα π.Χ. το νόμισμα κάθε συναλλαγής. Είναι περιζήτητη και κυκλοφορεί από τις Στήλες του Ηρακλέους μέχρι τις Ινδίες κι’ ο Αττικός στατήρας γίνεται διεθνές μέσον μέτρησης βάρους. Έτσι το Ελληνικό θαύμα στηρίζεται στην ακατάλυτη δύναμη που δίνει η θάλασσα.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ
Ο Περικλής δημιούργησε το πρώτο στον κόσμο χρηματιστήριο εμπορευμάτων το «Δείγμα», όπου οι καπεταναίοι έφερναν δείγματα των εμπορευμάτων τους που τα πουλούσαν οι ίδιοι με παζαρέματα στους εμπόρους. Τότε είχε δημιουργηθεί ο θεσμός των τραπεζιτών από κεφαλαιούχους του Πειραιά που είχαν δικά τους τραπέζια (από δω προήλθε η τράπεζα) στην παραλία εκεί που είναι σήμερα οι σύγχρονες τράπεζες. Σύντομα ο Πειραιά έγινε υπόδειγμα λιμανιού και πόλεως για ολόκληρο τον κόσμο και συγχρόνως προσέφερε ένα μεγάλο πολιτισμό.
Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ
Η εποχή του Περικλή αποτελεί την πιο ευτυχισμένη στιγμή της Ιστορίας τότε που η Αθήνα χάρη στον θαυμάσιο πολιτισμό που ανέπτυξε δοξάστηκε σαν παιδαγωγός του κόσμου που τον δίδαξε την αξία της ελεύθερης σκέψης και της ζωής την λογική και το μέτρο.
Αλλά η ευτυχία δεν διαρκεί γιατί οι άνθρωποι είναι περίεργα πλάσματα. Ζητούν την ειρήνη σε καιρό πολέμου, και το πόλεμο στην περίοδο της ειρήνης. Δυστυχώς ξεσπά ο καταραμένος Πελοποννησιακός Πόλεμος, που ήταν καταστροφικός για την Ελλάδα και ιδίως για την Αθήνα. Στην διάρκεια του 429 π.Χ. πεθαίνει ο Περικλής από τον λιμό που έπληξε την Αθήνα. Όμως έμεινε στην ιστορία γιατί οι μεγάλοι δεν χάνονται μένει το έργο τους. Το έργο του μεγαλοφυούς ανδρός που ανύψωσε την Αθήνα και την έκανε από χωριό πρωτεύουσα του κόσμου.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Θουκυδίδη «Ιστορία»
Πλούταρχος «Βίοι Παράλληλοι»
Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια
Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ηλίου
Λεξικό του Αρχαίου Κόσμου»
Παπαρηγόπουλος Κωνσταντίνος «Ιστορία Ελληνικού Έθνους»
Σίμψας Μάριος-Μάρκος «Το Ναυτικό στην Ιστορία των Ελλήνων»
Αλέξανδρος Λαγκαδάς «Οι Αρχαίοι Έλληνες και η Θάλασσα»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου