Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απειλούσε κάποτε πως «θα έρθουμε ξαφνικά μια νύχτα». Τελικά, αυτός αποκοιμήθηκε και πιάστηκε στον ύπνο δεν ήταν η Αθήνα…
Όταν υπογράφηκε η Διακήρυξη των Αθηνών, στις 7 Δεκεμβρίου 2023, κάποιοι «πατριώτες» στην Ελλάδα θεώρησαν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης αγόραζε ησυχία πληρώνοντας με σιωπή. Η κριτική δεν ήταν αβάσιμη.
Η Τουρκία δεν απέσυρε το casus belli, δεν εγκατέλειψε τις «γκρίζες ζώνες», δεν έσκισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο ούτε έστειλε τη «Γαλάζια Πατρίδα» στο μουσείο των αποτυχημένων αυτοκρατορικών φαντασιώσεων.
Άλλωστε, η ίδια η Διακήρυξη δεν αποτελούσε δεσμευτική διεθνή συμφωνία που παράγει νομικά αποτελέσματα. Δεν ήταν λύση των ελληνοτουρκικών διαφορών.
Και υπό την πίεση υπέρτερων συμμάχων ήταν ένα άτυπο μορατόριουμ, ώστε δύο χώρες του ΝΑΤΟ να σταματήσουν να μετρούν καθημερινά παραβιάσεις, φρεγάτες και πιθανότητες ατυχήματος.
Οι επικριτές πρόβαλλαν ένα σοβαρό επιχείρημα: ο χρόνος δουλεύει
υπέρ της Τουρκίας. Η Άγκυρα διαθέτει μεγαλύτερο πληθυσμό, ισχυρότερη αμυντική βιομηχανία, γεωγραφικό βάθος και περιφερειακές φιλοδοξίες. Άρα κάθε αναβολή, έλεγαν, μεγαλώνει την ψαλίδα. Το επεισόδιο της Κάσου, με την κατάλληλη ερμηνεία με τουρκικά πολεμικά να σκιάζουν το ερευνητικό πλοίο και τη μετέπειτα εμπλοκή του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου, τους πρόσφερε το ισχυρότερο παράδειγμα ελληνικού αυτοπεριορισμού.Μόνο που ο χρόνος δεν έχει εθνικότητα. Ευνοεί όποιον τον αξιοποιεί καλύτερα.
Τα «ήρεμα νερά» έδωσαν στην Ελλάδα τον χρόνο να ολοκληρώσει την επιχειρησιακή ένταξη των 24 Rafale, μαζί με πυραύλους Meteor, SCALP και Exocet, να προχωρήσει την αναβάθμιση των F-16 σε Viper, να εντάξει σταδιακά τα Spike NLOS και να παραλάβει την πρώτη Belharra, τον «Κίμωνα». Οι επόμενες δύο φρεγάτες παραδίδονται εντός του 2026. Ακολουθούν οι άλλες δύο Fremm Bergamini.
Στη συνέχεια προστέθηκε η «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αντιβαλλιστικής, αντιαεροπορικής και αντι-drone προστασίας, βασισμένο κυρίως σε ισραηλινή τεχνολογία. Επένδυση έως 3,5 δισ. ευρώ, η οποία προβλέπεται να καταστεί πλήρως επιχειρησιακή μέσα σε 35 μήνες, με συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας τουλάχιστον κατά 25%.
Στους «πατριδέμπορους» και τα «γιουσουφάκια» έχουν απομείνει κάποιοι κλαυθμοί για τον πηγαίο κώδικα, λες και αγοράσαμε την πατέντα και όχι το προϊόν.
Για να είμαστε ακριβείς, οι βασικές παραγγελίες για Rafale, Belharra και Spike είχαν δρομολογηθεί πριν από τη Διακήρυξη των Αθηνών. Δεν αγοράστηκαν κρυφά ενώ ο Ερντογάν ροχάλιζε.
Η αξία της περιόδου ηρεμίας ήταν ότι τα συμβόλαια έγιναν πληρώματα, εκπαίδευση, όπλα, δόγμα και επιχειρησιακή ικανότητα. Άλλο η φωτογραφία μιας υπογραφής και άλλο το οπλικό σύστημα που μπορεί να πατήσει σκανδάλη.
Υπήρχε και κάτι λιγότερο φωτογενές, αλλά εξίσου σημαντικό: Η οικονομική αποκατάσταση της χώρας. Τα όπλα, σε αντίθεση με τα πατριωτικά λογύδρια των εν αποστρατατία στρατηγών που ψάχνουν πολιτική καριέρα, πληρώνονται τοις μετρητοίς.
Χωρίς ανάπτυξη, επενδυτική αξιοπιστία και πρόσβαση στις αγορές, δεν υπάρχουν ούτε Rafale ούτε φρεγάτες. Υπάρχουν μόνο παρελάσεις με γερασμένα οπλικά συστήματα και φερέλπιδες υπουργοί που φωτογραφίζονται δίπλα τους.
Παράλληλα, η Αθήνα έδεσε στενότερα την ασφάλειά της με τη Γαλλία, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Και όταν η Τουρκία ζήτησε πρόσβαση στους ευρωπαϊκούς αμυντικούς πόρους του SAFE, βρήκε μπροστά της το casus belli που η ίδια αρνείται να αποσύρει.
Η απειλή πολέμου άρχισε επιτέλους να αποκτά κόστος.
Βεβαίως, ούτε η Τουρκία έμεινε αδρανής. Κατασκευάζει drones, πλοία, πυραύλους και το μαχητικό KAAN. Όποιος πιστεύει ότι με μερικές ακριβές αγορές εξασφαλίσαμε αιώνια υπεροχή, απλώς αλλάζει υπνωτικό χάπι. Η αποτροπή απαιτεί διαθεσιμότητες, πυρομαχικά, επαρκές προσωπικό, συντήρηση, πληροφορίες και —πάνω απ’ όλα— πολιτική βούληση.
Αν η ηρεμία χρησιμοποιείται για να ασκούμε ισχυρότεροι τα νόμιμα δικαιώματά μας, τότε ο Μητσοτάκης κέρδισε χρόνο και αποκοίμισε τον Ερντογάν. Αν χρησιμοποιείται για να αναβάλλουμε επ’ αόριστον όσα ενοχλούν την Άγκυρα, τότε δεν αγοράσαμε αποτροπή, απλώς νοικιάσαμε ησυχία.
Πριν από λίγα χρόνια ο Ερντογάν μπορούσε να απειλεί ότι θα έρθει «μια νύχτα ξαφνικά». Σήμερα η νύχτα έχει Rafale, Meteor, Belharra, Spike και έναν ισραηλινό θόλο να ξαγρυπνούν.
Και ο ξαφνικός επισκέπτης καλό είναι να γνωρίζει ότι πλέον μπορεί να είναι εκείνος που δεν θα προλάβει να ξυπνήσει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου